IRATA Level 1 Nədir? Kurs, Qəbul Tələbləri və Sertifikat
IRATA Level 1 — sənaye alpinizmi (rope access) sahəsində peşəkar fəaliyyətə başlamaq istəyən şəxslər üçün ilkin beynəlxalq sertifikatlaşdırma səviyyəsidir. Bu səviyyə üzrə hazırlıq keçmiş və sertifikat almış texnik müəyyən kanatla giriş əməliyyatlarını IRATA Level 3 mütəxəssisinin nəzarəti altında yerinə yetirə bilər.
IRATA Level 1 sertifikatı almaq üçün namizəd qəbul tələblərinə uyğun olmalı, təsdiqlənmiş təlim mərkəzində nəzəri və praktiki hazırlıq keçməli, müstəqil IRATA qiymətləndiricisinin yoxlamasından uğurla keçməlidir.
Bəs IRATA Level 1 kursu kimlər üçün nəzərdə tutulub, neçə gün davam edir, hansı bacarıqlar öyrədilir və sertifikatla harada işləmək mümkündür?
Bu məqalədə bütün bu suallara cavab veririk.
IRATA nədir?
IRATA (International Industrial Rope Access Trade Association) — sənaye alpinizmi sahəsində təlim, texniki səriştə və sertifikatlaşdırma tələblərini müəyyən edən beynəlxalq peşəkar təşkilatdır.
Sənaye alpinizmi (rope access) xüsusi kanat sistemləri və təhlükəsizlik avadanlıqları vasitəsilə çətin əlçatan iş sahələrinə daxil olmaq və burada müəyyən əməliyyatları yerinə yetirmək üsuludur.
Bu üsuldan aşağıdakı fəaliyyətlərdə istifadə oluna bilər:
-
Hündür binaların fasadlarında texniki baxış və təmir.
-
Neft-qaz obyektlərində əlçatmaz konstruksiyaların yoxlanılması.
-
Sənaye avadanlıqlarında inspeksiya və texniki xidmət.
-
Metal konstruksiyalarda montaj və təmir işləri.
-
Külək turbinlərinin müəyyən hissələrində texniki xidmət.
-
Körpülərdə və digər mühəndis qurğularında yoxlama işləri.
Sənaye alpinizminin tətbiqi işin xarakterinə, risk qiymətləndirilməsinə və uyğun giriş üsulunun seçilməsinə əsaslanmalıdır.
Hər hündürlükdə iş üçün rope access üsulundan istifadə etmək lazım deyil. Bəzi hallarda iş platforması, iskele və ya kollektiv mühafizə tədbirləri daha uyğun ola bilər.
IRATA Level 1 nədir və kimlər üçün uyğundur?
IRATA Level 1 sertifikatlaşdırma sisteminin başlanğıc səviyyəsidir.
Bu səviyyə əsasən sənaye alpinizmi sahəsində karyeraya başlamaq istəyən və kanatla işləmə üzrə beynəlxalq sertifikatlaşdırma əldə etməyi planlaşdıran şəxslər üçündür.
Namizədlərə aşağıdakılar daxil ola bilər:
-
Sənaye alpinizminə yeni başlayan şəxslər.
-
Tikinti və sənaye sahəsində çalışan texniki işçilər.
-
Hündürlükdə iş təcrübəsi olan mütəxəssislər.
-
Neft-qaz və energetika sahəsində çalışan texniki heyət.
-
Mövcud peşəsinə əlavə rope access səriştəsi qazandırmaq istəyən şəxslər.
IRATA Level 1 texniki hazırlığı olmayan şəxslər üçün də başlanğıc yolu ola bilər. Bununla belə, namizədin fiziki hazırlığı və təhlükəsiz davranış qabiliyyəti qiymətləndirilməlidir.
Vacib məqam: Level 1 sertifikatı müstəqil rope access işlərinə rəhbərlik etmək səlahiyyəti vermir. Bu səviyyədə texnik IRATA Level 3 nəzarəti altında işləyir.
IRATA Level 1 kursuna qəbul tələbləri
IRATA-nın rəsmi təlim qaydalarına əsasən, namizədlər müəyyən minimum tələblərə cavab verməlidirlər.
1. Yaş tələbi
Namizəd təlimin başlandığı tarixdə ən azı 18 yaşında olmalıdır.
2. Fiziki hazırlıq
Sənaye alpinizmi fiziki güc, çeviklik, koordinasiya və diqqət tələb edən fəaliyyətdir.
Namizəd təlim tapşırıqlarını təhlükəsiz şəkildə yerinə yetirmək üçün uyğun fiziki vəziyyətdə olmalıdır.
Bu, hər hansı sağlamlıq vəziyyəti olan şəxsin avtomatik olaraq iştirak edə bilməyəcəyi demək deyil. Əsas məsələ həmin vəziyyətin rope access fəaliyyətinin təhlükəsiz yerinə yetirilməsinə təsir edib-etməməsidir.
3. Sağlamlıq vəziyyətinin bəyan edilməsi
IRATA namizədlərdən təhlükəsiz işləməyə mane ola biləcək məlum tibbi əks-göstərişlər barədə bəyanat tələb edir.
Müvafiq tibbi əks-göstəriş olduqda əlavə tibbi sənəd tələb edilə bilər.
4. Təhlükəsiz davranış və məsuliyyət
Kanatla işləmə zamanı prosedurlara əməl etmək, avadanlıqdan düzgün istifadə etmək və rəhbərin göstərişlərini izləmək vacibdir.
Təlim mərkəzi namizədin fiziki hazırlığı və ya təhlükəsiz davranışı ilə bağlı əsaslı narahatlıq olduqda onun iştirakını qiymətləndirə bilər.
IRATA Level 1 sertifikatı necə alınır?
IRATA sertifikatı əldə etmək üçün müəyyən mərhələləri tamamlamaq lazımdır.
Addım 1. Təsdiqlənmiş IRATA təlim mərkəzini seçin
Əvvəlcə təlim mərkəzinin IRATA Trainer Member Company statusunu yoxlayın.
Təlim təminatçısının üzvlük statusunu IRATA-nın rəsmi reyestrindən yoxlamaq mümkündür.
Addım 2. Qəbul şərtlərini yoxlayın
Yaş və sağlamlıq tələblərini nəzərdən keçirin.
Təlim mərkəzindən qeydiyyat üçün hansı sənədlərin tələb olunduğunu, kursun hansı dildə aparıldığını və praktiki hazırlığın şərtlərini öyrənin.
Addım 3. IRATA TechConnect qeydiyyatını tamamlayın
IRATA-nın cari qeydiyyat prosedurunda namizədin TechConnect hesabı yaratması və şəxsiyyətinin təsdiqlənməsi nəzərdə tutulur.
Qeydiyyat prosesi barədə aktual göstərişlər IRATA-nın rəsmi saytından əldə edilməlidir.
Addım 4. Nəzəri və praktiki təlimdə iştirak edin
IRATA-nın rəsmi hazırlıq sxeminə əsasən, kurs minimum 30 saat olmaqla 4 gün ərzində keçirilir. Bundan sonra ayrıca bir günlük qiymətləndirmə nəzərdə tutulur.
Bu, IRATA-nın minimum təlim tələbidir. Konkret mərkəzin təqvimi, ümumi kurs müddəti və qiyməti ayrıca dəqiqləşdirilməlidir.
Addım 5. Müstəqil qiymətləndirmədən keçin
Namizədin bilik və bacarıqları IRATA International Assessor tərəfindən qiymətləndirilir.
Qiymətləndirmə zamanı praktiki tapşırıqların təhlükəsiz icrası və müvafiq nəzəri biliklər yoxlanılır.
Təlimdə iştirak etmək sertifikatın avtomatik təqdim edilməsi demək deyil.
Addım 6. Sertifikatlaşdırmanın tamamlanmasını gözləyin
Bütün tələblər yerinə yetirildikdən və IRATA tərəfindən təsdiqləndikdən sonra namizədə müvafiq sertifikatlaşdırma sənədləri təqdim edilir.
İlkin qeydiyyat zamanı bunlara sertifikat, identifikasiya kartı və iş təcrübəsinin qeydiyyatı üçün logbook daxildir.
IRATA Level 1 kursunda nə öyrədilir?
IRATA Level 1 proqramı sənaye alpinizmində təhlükəsiz fəaliyyət üçün tələb olunan əsas bilik və bacarıqları əhatə edir.
| Təlim istiqaməti | Öyrənilən əsas bacarıq |
|---|---|
| Rope access prinsipləri | Kanatla giriş sistemlərinin iş prinsiplərini anlamaq |
| Avadanlığın yoxlanılması | İstifadədən əvvəl avadanlığın vəziyyətini yoxlamaq |
| Risk qiymətləndirilməsi | İş prosedurlarını, riskləri və nəzarət tədbirlərini anlamaq |
| Kanatla hərəkət | Müəyyən edilmiş texnikaları təlimçi nəzarətində tətbiq etmək |
| Rabitə və komanda işi | İş zamanı göstərişlərə və rabitə prosedurlarına əməl etmək |
| Xilasetmə üzrə ilkin bacarıqlar | Müəyyən sadə xilasetmə tapşırıqlarını təlim mühitində yerinə yetirmək |
| Fövqəladə vəziyyətə hazırlıq | Xilasetmə planını və yardım çağırma ardıcıllığını anlamaq |
Rope access əməliyyatları xüsusi avadanlıq və nəzarətli praktiki hazırlıq tələb edir.
Bu sahədə kanatın quraşdırılması, xilasetmə manevrləri və digər texniki üsullar yalnız məqalə oxumaqla mənimsənilməməlidir.
IRATA Level 1, Level 2 və Level 3 arasındakı fərq
IRATA sertifikatlaşdırma sistemi fərqli səriştə və məsuliyyət səviyyələrinə bölünür.
| Meyar | IRATA Level 1 | IRATA Level 2 | IRATA Level 3 |
|---|---|---|---|
| Səviyyə | Başlanğıc | Təcrübəli texnik | Yüksək səviyyəli texnik və təhlükəsizlik nəzarətçisi |
| Əsas rol | Müəyyən edilmiş tapşırıqları icra etmək | Daha mürəkkəb texniki və xilasetmə tapşırıqları | Rope access təhlükəsizliyinə nəzarət və texniki rəhbərlik |
| Nəzarət | Level 3 nəzarəti altında | Level 3 nəzarəti altında | Müvafiq səriştə ilə nəzarət funksiyası |
| Hazırlıq | İlkin sertifikatlaşdırma | Əvvəlki səviyyə və iş təcrübəsi | Daha yüksək təcrübə və səriştə tələbləri |
IRATA Level 2-yə necə keçmək olar?
IRATA Level 1-dən Level 2-yə yüksəlmək istəyən texnik müvafiq sertifikatlaşdırma şərtlərinə cavab verməlidir.
IRATA-nın ümumi yüksəlmə tələblərinə ən azı bir illik müvafiq təcrübə və logbook-da düzgün təsdiqlənmiş 1000 saat kanatla iş təcrübəsi daxildir.
Bu tələblər yerinə yetirildikdən sonra müvafiq hazırlıq və qiymətləndirmə prosesi keçilir.
IRATA sertifikatı neçə il etibarlıdır?
IRATA sertifikatı ümumi qaydaya əsasən 3 il etibarlıdır.
Etibarlılıq müddəti tamamlandıqda texnik yenidən hazırlıq və qiymətləndirmə prosedurundan keçməlidir.
IRATA-nın qaydalarına görə, rope access fəaliyyətindən 180 gün və ya daha uzun müddət uzaq qalan texniklər üçün işə qayıtmazdan əvvəl təkrar hazırlıq tələbi də mövcuddur.
Sertifikatın qüvvədə olması avtomatik olaraq istənilən iş sahəsində sərbəst fəaliyyət hüququ vermir.
İşəgötürən konkret tapşırıq üzrə səriştəni, iş yerinin risklərini və tətbiq olunan yerli tələbləri ayrıca qiymətləndirməlidir.
IRATA sertifikatı ilə harada işləmək olar?
IRATA hazırlığı sənaye alpinizmi üsulundan istifadə edən müxtəlif fəaliyyət istiqamətlərində faydalı ola bilər.
Mümkün iş sahələrinə aşağıdakılar daxildir:
-
Neft-qaz obyektlərində texniki xidmət.
-
Sənaye konstruksiyalarının inspeksiyası.
-
Hündür binaların fasadlarında işlər.
-
Energetika obyektlərində texniki xidmət.
-
Metal konstruksiyaların təmiri və boyanması.
-
Körpü və mühəndis qurğularında baxış işləri.
Lakin IRATA sertifikatı müəyyən peşə üzrə bütün texniki ixtisasları əvəz etmir.
Məsələn, kanatla giriş bacarığı olan texnik qaynaq, elektrik və ya dağıdıcı olmayan nəzarət işlərini yerinə yetirmək üçün həmin sahədə əlavə səriştəyə və tələb olunan sənədlərə ehtiyac duya bilər.
IRATA Level 1 sertifikatı işə qəbul və ya konkret əməkhaqqı təminatı vermir.
IRATA kursu ilə adi hündürlükdə iş təliminin fərqi
IRATA kursu və hündürlükdə iş üzrə ümumi təhlükəsizlik təlimi bir-biri ilə əlaqəli olsa da, eyni proqramlar deyil.
Hündürlükdə iş təlimində əsas məqsəd yıxılma riskinin müəyyən edilməsi, uyğun mühafizə tədbirlərinin seçilməsi və işin təhlükəsiz təşkili üzrə biliklərin formalaşdırılmasıdır.
IRATA proqramı isə sənaye alpinizmində kanatla giriş üsullarının tətbiqi üçün xüsusi texniki səriştə və qiymətləndirməni əhatə edir.
Məsələn, iş platformasında çalışan texnik üçün ümumi hündürlükdə iş hazırlığı uyğun ola bilər. Ancaq kanatla xüsusi giriş əməliyyatları yerinə yetirəcək şəxsin ayrıca rope access səriştəsinə ehtiyacı var.
Təlim seçimi işçinin vəzifəsinə və yerinə yetirəcəyi əməliyyatlara uyğun aparılmalıdır.
Bakıda IRATA Level 1 kursunu harada keçmək olar?
Bakıda sənaye alpinizmi sahəsində IRATA hazırlığı almaq istəyən şəxslər Industrial Support and Training Services (IST) tərəfindən təqdim edilən Rope Access IRATA certified təlimi ilə tanış ola bilərlər.
IST IRATA International təşkilatının rəsmi reyestrində 6048/T üzvlük nömrəsi ilə Full Trainer statusunda qeydiyyatdadır.
Bu status IRATA-nın rəsmi üzvlük reyestrində yoxlanıla bilər.
Təlimə müraciət etməzdən əvvəl iştirakçılar aşağıdakı məlumatları IST-dən dəqiqləşdirməlidirlər:
-
Növbəti IRATA Level 1 təlim tarixləri.
-
Təlim və qiymətləndirmənin keçirildiyi ünvan.
-
Tədris dili.
-
Kursun aktual qiyməti.
-
Qeydiyyat üçün tələb olunan sənədlər.
-
Praktiki məşğələ və qiymətləndirmə qaydaları.
IST-də IRATA təlimi haqqında məlumat alın:
Rope Access IRATA certified — IST-nin rəsmi təlim səhifəsi
IRATA Level 1 haqqında tez-tez verilən suallar
IRATA Level 1 kursuna təcrübəsiz şəxs yazıla bilərmi?
Bəli. IRATA Level 1 başlanğıc sertifikatlaşdırma səviyyəsidir. Əvvəlki rope access təcrübəsi ümumi ilkin qəbul şərti deyil. Namizəd yaş, sağlamlıq və təhlükəsiz iştirak tələblərinə cavab verməlidir.
IRATA Level 1 kursu neçə gün davam edir?
IRATA-nın standart minimum hazırlığı 4 gün ərzində 30 saat təlim və ayrıca bir günlük qiymətləndirmədən ibarətdir. Konkret mərkəzin kurs təqvimi fərqlənə bilər.
IRATA Level 1 sertifikatı ilə tək işləmək olarmı?
Xeyr. IRATA Level 1 texniki tapşırıqları Level 3 nəzarəti altında yerinə yetirmək üçün nəzərdə tutulub.
IRATA sertifikatı beynəlxalq səviyyədə tanınırmı?
IRATA beynəlxalq sertifikatlaşdırma sistemidir və müxtəlif ölkələrdə sənaye alpinizmi layihələrində istifadə olunur. Bununla belə, sertifikatın konkret işəgötürən və ya ölkə üzrə qəbul edilməsi əlavə şərtlərdən asılı ola bilər.
IRATA Level 1 sertifikatını onlayn almaq mümkündürmü?
IRATA Level 1 sertifikatlaşdırma prosesi praktiki hazırlıq və müstəqil qiymətləndirmə tələb edir. Buna görə yalnız onlayn nəzəri kursu tamamlamaq IRATA Level 1 sertifikatı əldə etmək üçün kifayət deyil.
IRATA Level 1 kursunun qiyməti nə qədərdir?
Kursun qiyməti təlim mərkəzindən və təklif edilən xidmətlərdən asılıdır. IST-də aktual qiymət və qeydiyyat şərtləri təlim mərkəzindən öyrənilməlidir.
Nəticə
IRATA Level 1 sənaye alpinizmi sahəsində fəaliyyətə başlamaq istəyən şəxslər üçün beynəlxalq sertifikatlaşdırmanın ilkin səviyyəsidir.
Kursa başlamazdan əvvəl qəbul şərtlərini, hazırlığın praktiki hissəsini, qiymətləndirmə qaydalarını və Level 1 sertifikatının iş zamanı hansı səlahiyyətləri verdiyini bilmək vacibdir.
IRATA Level 1 təliminin tarixlərini və qeydiyyat şərtlərini öyrənin. IST-nin Rope Access IRATA certified proqramına baxın və sizə uyğun təlim barədə məlumat alın.